Kitoblar

Bola huquqlari

Ushbu uslubiy qo'llanma O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 7-fevraldagi "O'zbekiston Respublikasida Inson huquqlari sohasidagi Milliy ta'lim dasturini tasdiqlash to'g'risida"gi qarorining 25-bandiga muvofiq tayyorlangan. Qo'llarımada bola huquqlariga doir asosiy tushunchalar hamda bolalarning fundamental huquq va erkinliklari, xususan, bolalarning yashash, shaxsiy daxlsizlik huquqi, ism va fuqarolikka ega bo'lish huquqi, sog'lig'ini saqlashga bo'lgan huquqi, oilaviy munosabatlarga bo'lgan huquqi, ta'lim olish huquqi, dam olish va o'ynash huquqi, mehnat qilish huquqi, so'z va e'tiqod erkinligi huquqi, xususiy mulkka bo'lgan huquqi, erkin ma'lumot olish, fikr bildirish huquqi, nogironligi bo'lgan bolalar huquqlari yoritilgan. Shuningdek, qo'llanmada bola huquqlarini himoya qiluvchi tashkilotlar, jumladan Bolalar ombudsmani to'g'risidagi ma'lumotlar o'rin olgan. Qo'llanmani tayyorlashda foydalanilgan suratlar majmui internet saytlaridan yig'ilgan, shuningdek "Campasito" qo'llanmasidan foydalanilgan. Qo'llanma yordamida bolaning fundamental huquq va erkinliklari sohasida umumiy ma'lumotga hamda maktabgacha ta'lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilarida inson huquqlari sohasidagi bilim va ko'nikmalarni shakllantirish bo'yicha uslubiy ko'rsatmalarga ega bo'lish mumkin. Unda maktabgacha ta'lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilariga inson huquqlari to'g'risidagi dastlabki bilim va ko'nikmalarni o'rgatish bo'yicha usullar, turli mashqlar o'z ifodasini topgan. Ushbu nashr maktabgacha ta'lim tashkilotlarining pedagog xodimlari uchun mo'ljallangan.

O'zbek tili

Ushbu darslik yangi o'quv dasturi asosida ishlab chiqilgan va TDYU qoshidagi Akademik litseyning 2-bosqich rus guruhi o'quvchilari uchun moshidagigah. Darslikda dastlab leksik minimum berilgan bo'lib, bu o'quvchilarning mavzu doirasidagi tushunchalarini yanada boyitishga xizmat qiladi. Darslikda sintaksis, stilistika va punktuatsiya bo'limlariga oid berilgan ma'lumotlar rus guruh o'quvchilarining o'zbek tili grammatikasiga oid bilimlarini yanada mustahkamlashga qaratilgan. Shuningdek, mualliflar jamoasi tomonidan darslikda berilgan davlat tilida ish yuritish hujjatlari haqidagi ma'lumot va topshiriqlar bo'lajak yuristlar uchun juda muhimdir. O'zbek tili darsligida badiiy asarlarning berilishi esa ularni o'zbek adabiyoti bilan oshno bo'lishga, badiiy-estetik didlarini oshirishga, mustaqil fikrlashlariga yordam beradi

Jinoyat protsessida dalillar va isbotlash

Mazkur o'quv qo'llanmada dalil tushunchasi va turlari, isbot qilish tushunchasi va subyektlari, tergov va boshqa protsessual harakatlarni amalga oshirish, isbotlashda tezkor-qidiruv faoliyati natijalaridan foydalanish, dalillarni to'plash, tekshirish va baholash usullari, sudgacha va sud bosqichida isbot qilish, alohida toifadagi jinoyat ishlarini yuritishda isbot qilish, jinoyat ishini tugatishda isbotlashning o'ziga xos xususiyatlari kabi mavzular yoritilgan.

Vorislik va oila huquqi

Mazkur darslik yangi tahrirdagi O'zbekiston Respublikasining Konstitut- siyasi, fuqarolik, meros va oila qonunchilik hujjatlari asosida mamlakatimiz Y31 Prezidenti Sh. Mirziyoyevning 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-sonli Farmoni bilan tasdiqlangan "2022-2026-yillarga mo'ljallangan Yangi O'zbekistonning taraqqiyot strategiyasi"da belgilab berilgan ustuvor yo'nalishlarga va qonunchilikdagi 2024-yil 1-yanvarga qadar kiritilgan o'zgarishlarga mos ravishda yozildi. Darslik yuridik ta'lim muassasalari uchun davlat ta'lim standartlariga mos holda zamonaviy pedagogik texnologiyalar, yangi o'quv modul tizimlarini qo'llagan holda tayyorlandi. Nashr huquqshunoslik fani o'qitiladigan oliy va o'rta-maxsus ta'lim muassasalariga darslik sifatida tavsiya etiladi.

Vorislik va oila huquqi

Mazkur o'quv qo'llanma yangi tahrirdagi O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, fuqarolik, meros va oila qonunchilik hujjatlari asosida qisqa savol-javob tarzida tayyorlangan. Mavzular doirasida kazuslar ham berilgan bo'lib, bu talabani amaliy mushohada yuritishga undaydi. O'quv qo'llanma Toshkent davlat yuridik universiteti talabalari va boshqa oliy o'quv yurti yuridik ta'lim muassasalarining yurisprudensiya yo'nalishida ta'lim oladigan talabalarga mo'jallangan.

Xalqaro xususiy huquqda kollizion normalar

Mazkur o'quv qo'llanmada xalqaro xususiy huquqda kollizion normalarning tutgan o'rni hamda ahamiyati to'g'risida ilmiy qarashlar va nazariy masalalarga e'tibor qaratiladi. Xalqaro xususiy huquq tizimida kollizion normalarga doir umumiy nazariy qarashlar tahlil etilgan boʻlib, u o'quvchining kollizion normalarni qo'llash masalalariga doir bilimlarini yanada mustahkamlashga yordam beradi. Ushbu qo'llanma huquqshunoslar, davlat idoralari xodimlari, bu sohaga qiziquvchi bakalavr va magistrant talabalar uchun mo'ljallangan.

Xalqaro xususiy huquqda yurisdiksiya

Ushbu o'quv qo'llanmada xalqaro xususiy huquq fanining "Xalqaro xususiy huquqda yurisdiksiya" mavzusi doirasida xalqaro sudlovlilik tushunchasi, xalqaro fuqarolik protsessining huquq tizimidagi o'rni, xalqaro sudlovlilik turlari to'g'risida ma'lumot beriladi. Shuningdek, mazkur o'quv qo'llanma talabalarning ushbu mavzular bo'yicha mustaqil ta'lim olish ko'nikmasini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. O'quv qo'llanma yurisprudensiya ta'lim yo'nalishida tahsil olayotgan oliy o'quv yurtlari talabalari, amaliyotchi va ilmiy xodimlar uchun mo'ljallangan.

Bitimlar

Ushbu o'quv qo'llanma bitimlar tushunchasi, uning turlari, shakllari, bitimning haqiqiylik shartlari, haqiqiy bo'lmagan bitimlarning huquqiy asoslari, jumladan, qonun shakliga va uning mazmuniga mos kelmagan bitimlar, muomalaga layoqatsiz shaxslar tarafidan tuzilgan bitimlar, yuridik shaxsning muomala layoqatidan chiqib tuzgan bitimlari, shaxs erk-irodasiga qarshi tuzilgan bitimlarni haqiqiy emas deb topish tartibotini, shuningdek, haqiqiy bo'lmagan bitimlarning ikki turi hisoblangan nizoli hamda o'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan bitim nisbatlarini, bitimning haqiqiy emaslik oqibatlarini qo'llashning huquqiy asoslarini, rivojlanishining ustuvor jihatlari va xorijiy davlatlar tajribasi kabi masalalar tahlil etilgan. O'quv qo'llanma huquqshunoslik oliy o'quv yurtlarining talabalari, magistrlari, doktorantlari, o'qituvchilari va bitimlarga oid masalalariga qiziquvchi keng kitobxonlar ommasiga mo'ljallangan.

BMT xalqaro sudi va xalqaro jinoyat sudi: savollar va javoblarda

Jinoyat odil sudlov tizimi

Ozodlikdan mahrum qilish jazosini tayinlash

Ingliz shartnoma huquqi

Jinoyatning obyektiv tomoni

Jinoyat protsessida protsessual muddatlar va chiqimlar

Xalqaro tashkilotlar huquqi

Kiberjinoyatchilik

Ushbu o'quv qo'llanmada kiberjinoyatchilik moduli tushunchasi, uning turdosh fanlar tizimidagi o'rni; kiberjinoyatchilik tushunchasi, turlari, shakllari va uning belgilari hamda ko'rsatkichlari, tarkibi, tuzilishi; kiberjinoyatchilik sabablari tushunchasi va uni vujudga keltiruvchi shart- sharoitlar hamda omillar; kiberjinoyatchilikning oldini olish siyosati hamda choralari, subyektlari faoliyati, ularning vazifalari; kiberjinoyatchilikka qarshi kurashda xalqaro hamkorlik va xorijiy davlatlar tajribasi; kiberjinoyatchilik uchun javobgarlik masalalari bayon etilgan. O'quv qo'llanma oliy va o'rta maxsus o'quv yurtlari talabalari, doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar, ilmiy xodimlar hamda huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari uchun mo'ljallangan.

Ijtimoiy ta'minot

O'quv qo'llanmada kasb-hunar kollejlarida "Ijtimoiy ta'minot huquqi" kursini o'rganish yuzasidan o'quv dasturiga muvofiq tavsif beriladi . Aholini ijtimoiy himoyalashga taaluqli qonunchilik normalari ularning amaliyotida qo'llanilishi tahlil qilinadi. O'quv qo'llanmada ijtimoiy ta'minot va aholini ijtimoiy himoyalashga oid eng yangi normativ-huquqiy aktlardan foydalinadi.

Jinoyat ishlari bo'yicha protsessual hujjatlarni rasmiylashtirish

O'quv qo'llanmada jinoyat protstssida rasmiylashtirish protsesseual hujjatlarning mohoyati, ahamiyati zarurati unga qo'yilgan talablar nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan va o'ziga xos xususiyatlari jchib berilgan. Jinoyat protsessualdagi ayrim protsessual hujjatlar dalil sifatida ahamiyatiga ega ekanligi e'tirof etgan holda uni qonunda belgilangan.

Jinoyat-ijroiya huquqi

Mazkur darslikda jinoyat-ijroiya kodeksining jinoiy jazolar va boshqa jinoyat -huquqiy ta'sir choralarini o'tash va ijro etish tartibi, mahkumlar va mazkur jazolarni ijro etuvchi organlarning huquq va majburiyatlari, jazoni o'tashdan ozod qilish qoidalari yoritilgan. Darslik oliy va o'rta maxsus o'quv yurtlarida huquqshunoslik yo'nalishi b'yicha tahsil olayotgan talabalarga uchun mo'ljallangan.

Jinoyat huquqi