Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

ЮРАК- ҚОН-ТОМИР ТИЗИМИ ФИЗИОЛОГИЯСИ ФАНИДАН

Юракнинг асосий вазифаси – бутун организм бўйлаб қоннинг харакатини таъминлаш. Юракни “чап юрак” ва “ўнг юрак” ларга ажратилади. Уларнинг ҳар бири бўлим ва қоринчадан иборат. Қон кислородни тўқималарда қолдириб, ўнг юракка оқиб келади ва ўпка томон йўл олади. Қон ўпкада кислородга тўйиниб, чап юракка қайтади, юрак қонни яна бутун организмга тарқатади

ZOOLOGIYA

Zoologiya (grekchadan zoon – hayvon, logos – ta‘limot, fan) hayvonlarning tuzilishi, hayot kechirishi, tarqalishi va yashash muhiti bilan munosabatlari, ularning xususiy hamda tarixiy taraqqiyotini o‘rganadi. Zoologiya kompleks fan bo‘ lib, bir qancha fanlarni o‘z ichiga oladi. Sistematika turlarning xilma-xilligi, o‘zaro o‘xshashligi yoki bir-biridan farqiga asoslanib turli sistematik guruhlar o‘rtasidagi iyerarxik (tobe‘lik) munosabatlarini o‘rganadi. Morfologiya hayvonlarning tashqi tuzilishi, anatomiya esa ichki tuzilishi, solishtirma va evolyutsion morfologiya turli sistematik guruhlarga mansub hayvonlarning tuzilishi va tarixiy rivojlanishini tekshiradi.

Бизнес режа

Маъруза матнларида қишлоқ хўжалик корхоналарида бизнес- режа тузиш ҳақида баён қилинади.

МИКРОБИОЛОГИЯ

Дар дастури таьлимии мазкур таърихи инкишофи илми микробиология, na таркиби кимиёвии хучайрахои прокариотя, таснифоти микроорганизмхо, афзоиш ва тарзи гизютири, такомули маводи ирсни микроорганизмхо, чараёнкой фотосинтез ва нафаскашии ондо дар асоси дастовардҳои илмии ҳозиразамони олами микроорганизмхо гирд оварда шудааст.

O’zbеkiston tabiiy gеografiyasi

O’zbеkiston Turkistonning markaziy qismida joylashgan. Uning hududining asosiy qismi Amudaryo bilan Sirdaryo orasida bo’lib, mo’'tadil va subtropik iqlim mintaqalarida o’rnashgan. O’zbеkistonning eng shimoliy nuqtasi Ustyurt platosining shimoli-sharqida, Orol dеngizi qirg’og’ida bo’lib, 45° 31 shimoliy kеnglikdadir. Eng janubiy nuqtasi esa Tеrmiz shahri yonida, Amudaryo qirg’og’ida bo’lib, 37° 11 shimoliy kеnglikka to’g’ri kеladi. Jumhuriyatimizning eng g’arbiy nuqtasi Ustyurt platosida 56° 00 sharqiy uzoqlikda, eng sharqiy nuqtasi esa O’zbеkiston bilan Qirg’iziston chеgarasida, Uzgan shahri yaqinida bo’lib, 73° 10 sharqiy uzoqlikdadir. O’zbеkistonning eng shimoliy nuqtasi bilan eng janubiy nuqtalari orasidagi masofa 925 km, eng g’arbiy nuqtasi bilan eng sharqiy nuqtalari orasidagi masofa esa 1400 km.

УМУРТКАЛИ ХАЙВОНЛАР ЗООЛОГИЯСИ

Умуртқали ҳайвонлар зоологияси фани бўйича маъруза матнлари, Ўзбeкистон Рeспубликаси Олий ва Ўрта махсус талим вазирлиги тамонидан 2000 йилда тасдиқланган В420100 биология йўналиши бўйича бакалавр касбий акадeмик даража бeрувчи намунавий ўқув рeжа асосида ёзилди. Дастурда маруза учун 42 соат, амалий машғулотлар учун 72 соат, мустақил ишлар учун 83 соат бeрилган.

Mikrobiologiya va virusologiya

Mikrobiologiya va virusologiya asoslari fanini o`qitishdan maqsad talabalarga mikroorganizmlar va viruslarning biologiyasi, morfologiyasi, fiziologiyasi, biokimyoviy xususiyatlari, ularning tabiatda tarqalishi, xalq xo`jaligi va tabiatdagi ahamiyati, mikrobiologiya fanining rivojlanish tarixi va tadqiqot usullarini, mikroorganizmlarning klassifikatsiyasi, hamda tabiatda moddalar aylanishidagi ahamiyati, mikroorganizmlar kеltirib chiqaradigan kasalliklari va ularga qarshi kurash choralarini o`rgatadi.

Mikrobiologiya

Mikrobiologiya juda mayda, oddiy ko’z bilan ko’rinmaydigan, faqat yorug’lik yoki elektron mikroskoplar yordamida ko’rinadigan organizmlarni o’rganadi. Mikrobiologiya grekcha so’z bo’lib, mikros-mayda, bios-hayot va logos-fan demakdir. Mikrobiologiya mikroorganizmlar mikroskopik zambrug’lar, bakteriya, rikketsiyalar, mikoplazma, virus, viroid va prionlarning morfologiyasi, fiziologiyasi, biokimyosi, genetikasi, ekologiyasi va sistematikasini o’rganadigan fan.

Mikrobiologiya

Mikrobiologiya ko‘z bilan ko‘rib bo‘lmaydigan mayda tirik mavjudodning shaklnini, katta-kichikligini, o‘sishini hayot kechirish jarayonlarini turli xil usullar yordamida o‘rganadigan fandir. Mikrobiologiya fanining tarmoqlariga kelsak, bu mikroorganizmlar tarqalishi, hayot kechirish tarzi qanday jarayonlardan iboratligidan kelib chiqadi. CHunki mikroorganizmlar havoda, suvda, tuproqda, o‘simliklarda, hayvonlarda, odamlarda mavjud. Ana shu mikroorganizmlar yashash tarzi davomida juda keng ko‘lamdagi foydali ishlari ham juda xunuk oqibatlarga olib keladigan zararli ishlarni ham amalga oshira oladilar.

МЕВАЧИЛИК, САБЗАВОТЧИЛИК, ПОЛИЗЧИЛИК

"Мевачилик, сабзовотчилик, полизчилик" фани буйича маъруза матнлари тасдиқланган намунавий дастур асосида ёзилган булиб, ушбу фанга доир асосий тушунчалар ва маълумотлар киска баён этилган, фанни чукур ва мукаммал эгаллаш учун курсатилган адабиётлардан фойдаланишни тавсия этамиз. Ушбу маъруза матнлари фанни урганишда илмий ва услубий ёрдам курсатишга хизмат қилади. Маъруза матнлари барча "5620200 Агрономия" (Деҳқончилик маҳсулотлари бўйича), "5620300 Ўсимликлар ҳимояси" ва "5620500 Қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етиштириш, сақлаш ва уларни дастлабки қайта ишлаш технологияси" йўналишлари ихтисослигидаги талабалар учун мўлжалланган.

БОТАНИКА

Тирик организмлар табиатнинг таркибий исми болиб, теварак атроф му ит билан чамбарчас боланган ва зини яшаш учун барча зарур шароитни шу табиатдан олади. Дастлабки тирик моддалар заррачалардан Посил болган симлик ва Дайвонлар кейинчалик турли яшаш шароитига тушиб унга мослашган, натижада згарган ва тузилиши мураккаблашиб борган. Уларда янги белгилар шаклланиб борган. Шу белгиларга кора хозир симликлар олами Пайвонот оламидан кескин фар Пилади. Масалан: умурт али айвонлар билан гулли симликлар ва бошалар. Биро, Пужайра нихоятда мураккаб биологик асос болгани учун дастлабки тирик моддалардан, хатто энг содда тузилган бир Пужайрали организмгача бир неча юз миллионлаб йил давом этадиган узо эволюцион ривожланиш процессида Посил болган

Hayvonlar biokimyosi

Hayvonlar biokimyosi fani hayvonlar organizmining biokimyoviy tarkibini, hayvonlar organizmida boradigan biologik jarayonlarni amalga oshirilishini, unda kechadigan biokimyoviy o’zgarishlarni o’rganadi. Bu fan veterinariya mutaxassislarini tayyorlash jarayonida nazariy va amaliy jihatdan hamda umumbiologik nuqtai nazardan poydevor bo’lib hisoblanib, unga xos qonuniyatlarni bilmasdan, hozirgi davr talablariga va zamon kutayotgan chorvachilik masalalariga javob bera oladigan mutaxassis tayyorlashi mushkul. Shakllantiruvchi fanlar mohiyatini chuqur tushunishda, ularni tahlil qilishda ham hayvonlar biokimyosi fanining tutgan o’rni salmoqlidir.

BIOLOGIK KIMYO

Biologik kimyo fanidan ma’ruzalar matni tirik organizmda uchraydigan moddalarning tuzilishi va xususiyatlari, organizmda kechadigan biokimyoviy jarayonlar – moddalar va energiya almashinuvi bo`yicha o`quv dasturiga asoslangan holda 36 ta ma’ruzani o`z ichiga olgan. Ma’ruzalar matni farmatsevtika instituti farmatsiya fakulteti kasbiy ta’lim yo`nalishi 3-kurs talabalari uchun mo`ljallangan

MOLIYA VA SOLIQLAR

Mazkur ma`ruzalar kursida moliya tizimi, davlat, korxona, uy xo’jaligi, xalqaro moliya tizimlari, sug’urta bozori, soliq siyosati masalalari yoritilgan.

DORIVOR O’SIMLIKLAR GENETIKASI VA SELEKSIYASI

Gеnеtika – bu biоlоgiya fanining bir qismi bo’lib, irsiyat va o’zgaruvchanlikni o’rganadigan fandir. Gеnеtika so’zi grеkcha «gеnеtikоs» – tug’ilish, kеlib chiqish dеgan ma’nоni anglatadi (V.Betsоn, 1906-y.). Irsiyat – tirik оrganizmlarning o’z bеlgi va хususiyatlarini avlоddan-avlоdga bеrish хоssasidir. Irsiyat tufayli оta-оna оrganizmlarining bеlgi va хususiyatlari nasldan naslga o’tadi va avlоdlar оrasida uzluksizlik ta’minlanadi. Irsiyatsiz hayotni tasavvur qilib bo’lmaydi.

O`simliklar fiziologiyasi

Uzbekistonda usimliklar fiziologiyasi fanining rivojlanishi 1900 yillarda Turkiston Paxtachilik stantsiyasini tashkil kilinishi Bilan boglik. Toshkentda 1918 yilda Davlat universiteti koshida Usimliklar fiziologiyasi kafedrasi tashkil kilindi. Kafedrada utgan davr ichida usimliklar fiziologiyasi buyicha kuplab mutaxassislar etishtirildi. A.Imamoliev, N.Nazirov, M.Valixanov, X.Samiev, R.Azimov, A.Kosimov va boshkalarning usimliklar fiziologiyasi ((sixasidagi)) ilmiy ishlari dikkatga sazovordir.