Kitoblar

Tanlangan asarlar III-jild

Taniangan asarlar to'plamining mazkur jildi fuqarolik huquqining majburiyatlar institutiga oid dolzarb mavzularga bag'ishlangan bo'lib, jild tarkibidan "Fuqarolik huquqi muammolari darsligi 2-qismining (muallifning hayotlik vaqtida yozib tugatilgan) majburiyatlar huquqiga oid bo'limi hamda "Oldi-sotdi shartnomasi" monografiyasi o'rin olgan. Mazkur jildda majburiyatlar huquqining umumiy qismi nazariy jihatdan chuqur tahlil qilinadi. Xususan, majburiyat tushunchasi, tizimi, turlari va vujudga kelish asoslari, fuqarolik-huquqiy shartnoma nazariyasi (tuzish, o'zgartirish va bekor qilish), majburiyat subyektlari, majburiyatlarning bajarilishi tamoyillari va uni ta'minlash usullari (garov, kafillik, neustoyka va hk) kabi institutlar atroflicha yoritilgan. Ayniqsa, majburiyatlarni buzganlik uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik asoslari, shartlari va turlariga oid masalalar keng tadqiq etilgan. Monografiyada esa majburiyatlar huquqining maxsus qismiga oid eng keng tarqalgan shartnoma oldi-sotdi shartnomasining nazariy-huquqiy tahliliga alohida o'rin berilgan. Unda oldi-sotdi shartnomasining umumiy qoidalaridan tashqari uning chakana oldi-sotdi, mahsulot yetkazib berish davlat kontrakti, kontraktatsiya, energiya ta'minoti hamda ko'chmas mulk va korxonani sotish kabi alohida turlarining o'ziga xos xususiyatlari tizimli ravishda ochib berilgan. To'plam huquqshunos olimlar, amaliyotchilar va talabalar uchun mo'ljallangan bo'lib, unda majburiyatlar huquqining umumiy va maxsus qismlariga oid chuqur nazariy bilimlar hamda huquqni qo'llash amaliyotini takomillashtirishga qaratilgan muhim ilmiy xulosa va tavsiyalar mujassamlashgan.

Tanlangan asarlar II-jild

Mazkur jild muallifning fuqarolik huquqining eng muhim va murakkab institutlariga bag'ishlangan, chuqur nazariy tahlilga asoslangan ilmiy ishlarini o'zida mujassam etgan. Ushbu tadqiqotlar sivilistik fanning fundamental asoslarini qamrab oladi. Jildda fuqarolik-huquqiy munosabatlar obyektlari nazariyasiga doir konseptual tahlil taqdim etiladi. Unda obyektlarning umumnazariy tavsifidan tashqari ashyolar, pul va qimmatli qog'ozlar kabi moddiy hamda intellektual faoliyat natijalari, shaxsiy nomulkiy huquqlar kabi nomoddiy ne'matlarning murakkab fuqarolik-huquqiy rejimi tizimli ravishda ochib beriladi. Shuningdek, to'plamda fuqarolik huquqining eng murakkab bitimlar instituti keng qamrovli tadqiq etilgan. Unda bitimning yuridik fakt va erk-iroda ifodasi sifatidagi ikkiyoqlama tabiati, uning turlari (jumladan, konsensual va real, kauzal va abstrakt, fidutsiar bitimlar) hamda shakllari chuqur ilmiy tasniflanadi Ayniqsa, bitimlarning haqiqiy emasligi asoslari va uning huquqiy oqibatlariga oid masalalar qonunchilik va sud amaliyoti nuqtayi nazaridan tanqidiy tahlil qilingan.. Asarning salmoqli qismi mulk huquqi institutining nazariy muammolariga bag'ishlangan. Unda mulkiy munosabatlarning tarixiy-qiyosiy tahlili orqali mulk huquqining mazmuni, uning xususiy va ommaviy shakllari, subyektlari va obyektlariga oid doktrinal qarashlar rivojlantiriladi. Bundan tashqari, mulk huquqining vujudga kelish va bekor bo'lish asoslari hamda uning ashyoviy-huquqiy himoya usullari (vindikatsion va negator da'volar) kabi muhim nazariy va amaliy masalalar atroflicha tadqiq etilgan. To'plam huquqshunos olimlar, amaliyotchilar, o'qituvchilar va talabalar uchun mo'ljallangan bo'lib, unda fuqarolik huquqining eng muhim institutlariga oid chuqur nazariy bilimlar va amaliy ahamiyatga ega ilmiy xulosalar mujassamlashgan.

Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: Hayoti va ijod yo'li

Ushbu kitob O'zbekiston yuridik fanining yirik namoyandasi, akademik Xoji-Akbar Rahmonqulovning hayoti va ko'p qirrali faoliyatiga bag'ishlangan. Unda olimning hayoti va faoliyatining asosiy sanalari xronologiyasi, uning ilmiy, pedagogik va ijtimoiy faoliyatining umumiy tavsifi keltirilgan. Kitobdan olimning monografiyalar, darsliklar va maqolalardan iborat asarlarining to'liq bibliografiyasi, nufuzli ilmiy anjumanlardagi ma'ruzalari ro'yxati hamda muharrirlik faoliyatiga oid ma'lumotlar o'rin olgan. Shuningdek, alohida bo'limda uning ilmiy maktab yaratgan ustoz sifatidagi faoliyati yoritilib, rahbarligida himoya qilingan doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalari haqidagi ma'lumotlar taqdim etilgan. Shu bilan birga, mazkur kitobda atoqli olimning zamondoshlari, hamkasblari va shogirdlari tomonidan yozilgan xotiralar o'rin olgan.

Hoca Nazar Huveyda Rahat-1 Dil

Bu çalışma Çağatay Türkçesinin Klasik sonrası dönem şairlerinden Hüveyda'nın Rahat-ı Dil adlı mesnevisi üzerinedir. Mesnevi didaktik, dini ve ahlaki bir içerikle sade bir üslupla kaleme alınmıştır. Şair mesnevini Farsça yerine Türkçe yazdığını belirtirken bilinçli bir bakış sergiler. İçerisinde pek çok hadis rivayeti ile birlikte anlatılan kıssalar göze çarpar. Bu kıssalarda namaz, oruç, zekat, Kur'an-ı Kerim'i okumak ve öğretmek, anaya babaya saygı, ahlaklı olmak, zina etmemek, faiz almamak, şarap içmemek gibi İslamın temel ibadet ve ahlak kaideleri öğütler verilerek anlatılır. Şair, sık sık kendisinin günahkar olduğunu, kıyamet günü ne yapacağını bilemediğini belirterek büyük bir alçak gönüllülükle çoğu zaman "ey kardeşlerim", ey Müslümanlar" diye seslenerek güzel ahlakı önerir, kötü işlerden sakınmaları için uyarır. Eserin bu didaktik yanına rağmen sıkıcı olmadığını, konu geçişlerinin ustaca yapıldığını söylemek mümkündür. Eserde altı adet "kıyamet-name" ile birlikte cehennem ve cennetin özelliklerinin anlatıldığı hikayeler bulunmaktadır. Rāhat-ı Dil'de Çağatay Türkçesiyle yazılmış bir de İbrahim Edhem Kıssası yer almaktadır.

Введение в изучение социальных наук

Odam bo'lish qiyin

O‘tgan asrning ikkinchi yarmidagi o‘zbek nasri rivojida yozuvchi O‘lmas Umarbekovning o‘ziga xos o‘rni bor. Uning yoshlar hayoti, ma‘naviy –axloqiy muammolar, insonlarning murakkab munosabatlari haqida yaratilgan roman, qissa va hikoyalari bugungi kunda ham sevib o‘qiladigan asarlardir.Adib bolalarning bepoyon orzular olami, yoshlarning goh lazzatli, goh iztirobli muhabbati, sidq-u vafo, xiyonat, otalar va bolalar, umuman, turfa toifadagi insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni g‘oyat chuqur va samimiy tasvirlaydi. Shuning uchun ham adibning asarlari hamon kitobxonlar qalbini rom etib kelmoqda.

Qiz bolaga tosh otmang

O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 13-sentyabr- dagi «Kitob mahsulotlarini nashr etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ'ib qilish bo'yicha kompleks chora-tadbirlar dasturi to'g'risida»gi qarorida yosh avlodning ma'naviy-intellektual salohiyati, ong-u tafakkuri va dunyoqarashini yuksaltirishda, ona Vatani va xalqiga muhabbat va sadoqat tuyg'usi bilan yashaydigan barkamol shaxsni tarbiyalashda beqiyos ahamiyatga ega bo'lgan kitobxonlik madaniyatini oshirishga alohida e'tibor qaratilgan. Ulug' adib Mirkarim Osimning «Zulmat ichra nur» qissasini mutolaa qilgan yosh kitobxonlar ma'naviy olami shunga yarasha bo'ladi.

Zulmat ichra nur

O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 13-sentyabr- dagi «Kitob mahsulotlarini nashr etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ'ib qilish bo'yicha kompleks chora-tadbirlar dasturi to'g'risida»gi qarorida yosh avlodning ma'naviy-intellektual salohiyati, ong-u tafakkuri va dunyoqarashini yuksaltirishda, ona Vatani va xalqiga muhabbat va sadoqat tuyg'usi bilan yashaydigan barkamol shaxsni tarbiyalashda beqiyos ahamiyatga ega bo'lgan kitobxonlik madaniyatini oshirishga alohida e'tibor qaratilgan. Ulug' adib Mirkarim Osimning «Zulmat ichra nur» qissasini mutolaa qilgan yosh kitobxonlar ma'naviy olami shunga yarasha bo'ladi.

Don Kixotning sarguzashtlari

Qo'lingizdagi ushbu kitob ispan adibi Migel de Servantes (1547-1616) qalamiga mansub "El ingenioso hidalgo Don Quijote de la Mancha romanining rus tili orqali (ispan tilidan rus tiliga Nikolay Mixaylovich Lyubimov «Хитроумный идальго Дон Кихот Ламанчский» nomi ostida tarjima qilgan) Sotiboldi Yo'ldoshev tomonidan "Don Kixotning sarguzashtlari" nomi ostida tarjima qilingan ko'rinishidir. Shuni bilingki, badiiy asarni tarjima qilish (ayniqsa, turkiy tillarga mansub bo'lmagan tildan tarjima qilish) shu asarni qaytadan yozish bilan teng qiyinchilikka ega. Shu tildagi iboralarni so'zlarni, jumlalarni yoki maqol-matallarni maromiga yetkazib tarjima qilish juda mushkul ish hisoblanadi. Chunki bunda tarjimondan bevosita eng kamida ikkita xorijiy tilni mukammal bilish, shuningdek, o'sha til egalari xalqning turmush- tarzi, etnografiyasini, madaniyatini va tarixini mukammal bilish talab etiladi. Shuning uchun Sotiboldi Yo'ldoshev ham doimo xalqimizning, ayniqsa, o'quvchi yoshlarimizning tahsin-u tashakkuriga sazovor bo'lgan. Biz ham shular qatorida tarjimon Sotiboldi Yo'ldoshevdan ushbu xizmatlari uchun behad xursandmiz!

Ona lochin vidosi

Qahramonning ona lochin deb atalishi bejiz emas. Kitobni o'qish jarayonida uning temuriylar saltanatida yorqin iz qoldirgan, ma'naviy dunyosi boy, aql-zakovatda zamonning eng peshqadam ayollaridan biri bo'lganiga ishonch hosil qilamiz. Zarur chog'larda qattiqqo'l, lekin vujudi ipakdek mayin va mehribon Gavharshodbegimning temuriyzo- dalarni tarbiyalash, navqiron iste'dodlarni kashf etish, ularni mehr-mu- ruvvat bilan onalarcha parvarishlash singari fazilatlari, ayniqsa, Mirzo Ulug'bek, Husayn Boyqaro va Alisher Navoiy bilan bo'lgan munosabat- larida yorqin gavdalantiriladi. <<<Ona lochin vidosi» Gavharshodbegim obrazi badiiy adabiyotda bu qadar keng va atroflicha gavdalantirilgan dastlabki asardir.

Odam bo'lish qiyin

O‘tgan asrning ikkinchi yarmidagi o‘zbek nasri rivojida yozuvchi O‘lmas Umarbekovning o‘ziga xos o‘rni bor. Uning yoshlar hayoti, ma‘naviy –axloqiy muammolar, insonlarning murakkab munosabatlari haqida yaratilgan roman, qissa va hikoyalari bugungi kunda ham sevib o‘qiladigan asarlardir.Adib bolalarning bepoyon orzular olami, yoshlarning goh lazzatli, goh iztirobli muhabbati, sidq-u vafo, xiyonat, otalar va bolalar, umuman, turfa toifadagi insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni g‘oyat chuqur va samimiy tasvirlaydi. Shuning uchun ham adibning asarlari hamon kitobxonlar qalbini rom etib kelmoqda.

Olmos kamar

Yolg'izlikning yuz yili

Qo'lingizdagi ushbu kitob Janubiy Amerikada yashab ijod etgan adib(tug'ilgan joyi-Kolumbiya,vafot etganjoyi Meksika) Gabriel Garsiya Markesning ispan tilida yozilgan "Cien anos de soledad" romanining rus tili orqali Nurali Qobul,Anvar Jo'raboyev va Tohir Qahhorlar tomonidan "Yozlg'izlikning yuz yili" nomi ostida tarjima qilish orqali ona tilimizning lug'at boyligining boyishiga va kitobxonlarning badiiy adabiyotga bo'lgan qiziqishlarining yuksalishiga ulkan hissa qo'shgandir...

Mehrobdan chayon

Abdulla Qodiriy nomini yod etarkanmiz, ko'z oldimizda oʻzbek adabiyotida romanchilik maktabiga asos solgan buyuk siymo gavdalanadi. Adibimizning milliy adabiyotimiz oldidagi ulkan xizmati har tomonlama beqiyosdir. Qo'lingizdagi muallifning.,Mehrobdan chayon" asari yozilganiga qariyb bir asr bo'lgan ersa-da, roman hamon mutolaasevarlarning sevimli asarlaridan biri bo'lib kelmoqda. Shu bois bugun siz, aziz kitobxonni, Anvar va Ra'noning badiiy bo'yoqlarda tarannum etilgan sof muhabbatiga yana bir bor oshno bo'lishga taklif etamiz.

Shum bola

Biz bugun sevib o'qiyotgan kitoblarni yigirma-o'ttiz yil o'tib, balki varaqlagimiz ham kelmas, xohish topa olmasmiz. Lekin, "Shum bola" qissasini esa har gal, har qanday yoshda bolalik sho'xliklarini qoʻmsab, sog'inib, mutolaa qilishga ehtiyoj sezamiz. Adibimiz G'. G'ulom- ning bu qissasi tasviriy vositalarga boyligi bilan boshqa asarlaridan ajralib turadi. "Dandon sopli pichoq"dan boshlanib, chuvalashib ketgan gapni boyning qizi Adolning "o'g'il tug'ib bergani"ga borib ulab "innankeyin"chi, o'lgudek injiq, ziqna, ezma Sariboyni mot qilgan Shum bolaning bir-biridan qiziq sarguzashtlaridan xabardor bo'lishni xohlasangiz kitob mutolaasiga shoshiling. Asar keng kitobxonlar ommasi uchun mo'ljallangan.

Zamonamiz qahramoni

Merosxo'r

Chinor

Romanning boshida butun yurtga tarqab ketgan uzoq-yaqin qarindoshlaridan xabar olgani otlangan Ochil boboga qo'shilishib muallif olis safarga chiqadi. Mana shu o'ta qiziqarli va ibratli safar asnosida bobo peshanalaridagi ajinlar singari bir-biriga ulanib ketgan insoniy taqdirlar haqidagi goh shirin, goh achchiq hikoyalarga oshno tutinasiz. Bu taqdirlar bir-birlari bilan Ochil bobo orqali bog'lanib, yagona shajarani - azim Chinorni vujudga keltiradi. Bu romandan o'rin olgan hikoya va qissalar, ko'p asarlarda bo'lgani singari, albatta, yaxshilik bilan, ezgulikning yovuzlik ustidan qozonadigan g'alabasi bilan tugayvermaydi. Asarda o'nlab insonlar taqdiri borki, shafqatsiz va chigal hayot bo'roni ularni xuddi cho'ldagi bir uyum xashak singari sarson-sargardon qiladi. Adib qahramonlar taqdiriga behuda aralashish, ularni "to'g'ri yo'lga solib yuborish"dan o'zini tiyadi. Ortiqcha hayajon Asqad Muxtor uslubiga mutlaqo yot ekani "Chinor" romanida yaqqol o'zini ko'rsatgandi. Bu jihatdan, yozuvchi yoshligidan o'qib-o'rgangan tamoyillarini milliy adabiyotimiz maydonida ham dadil qo'llashdan cho chimaganiga guvoh bo'lamiz.

Ikki eshik orasi

O'zbekiston xalq yozuvchisi O'tkir Hoshimovning «Ikki eshik orasi romani qayta-qayta juda ko'p adadda nashr etilgan bo'lsa-da, bu asarga kitobxonlarning talabi hamon susaygani yo'q. Bu navbat uni lotin alifbosi asosidagi o'zbek imlosida nashr etmoqdamiz. Buning sababi uchta: birinchidan, bu asarga nisbatan kitobxonlarning talabi kuchli bo'lsa, ikkinchidan, o'tgan asrning 90-yillari arafasida tug'ilgan avlodimizning aksariyati hozirda lotin alifbosi asosidagi o'zbek imlosida o'qiydi. Uchinchi va eng muhim sababi, O'tkir Hoshimovning asarlari, ayniqsa, qo'lingizdagi «Ikki eshik orasi romani mumtoz asarlar qatorida o'z zamonaviyligini yo'qotgan emas. Bu roman o'tgan va bugungi avlodninggina emas, keyingi avlodlarning ham sevimli asari bo'lib qolaveradi.

O'nta negr bolasi

Agata Kristi nomini alohida tanishtirishga hojat yo'q. Adabiyot ahli tomonidan haqli ravishda detektiv janrining yetakchilaridan biri sifatida tan olingan. Uning mazkur asarida ham kitobxon sirli va qiziqarli olamga sayohat qilishi muqarrar. Muallifning o'zi aynan shu asarini eng yaxshisi deya e'tirof etgani ham bejiz emas. Ushbu asarda bir-biriga hech qanday aloqador bo'lmagan o'nta odam xilvat oroldagi uyga keladi. Sirli taklifnoma bilan ularni bu yerga kim chaqirdi? Yaxshi detektiv ixlosmandlarining yuragi darrov shuv etib ketadigan manzara. Dunyodan ajrab qolgan bo'm- bo'sh orol, ko'p xonali, zimiston yo'lakli katta sirli uy va Zanjilar orolining sohibi taklifiga ko'ra uyga kelgan o'nta odam. Bu yerda ularni qulay shart-sharoitlar, mazali taom vashinam yotoqxo alar kutib turibdi. Lekin havas qigudek mehmondo'stlik tez orada sarobga aylanib, mehmonlar savdoyi qotil qurgan tuzoqqa tushib qolgani ma'lum bo'ladi. Ular orolning toshloq zaminiga qadam qo'ygan zahoti tuzoq yopilgan. Oroldan qochishning iloji yo'q. Borchani shubha-gumon chulg'ab olgan. Chehralarda ajal soyasi. Qo'rquv va dahshat. Faqatgina bolalar sanoq she'ri va mitti negr bolalari tugashi bilan bu dahshatli o'yinga ham xotima yasaladi. Biroq nega? Ularni birin-ketin eng g'ayrioddiy yo'llar bilan o'ldirish kimga kerak? Nima uchun sodir bo' layotgan voqealarning bari quvnoq bolalar she'ri bilan shambarchas bog'liq? Nahotki bu jumboqning yechimi topimasa, nahotki o'limga mahkum bo'lsa? Lekin nima uchun? Ular rostdan ham aybdormi?