-
Алишер Навоий Хамса Фарход ва Ширин
Аҳмедов Т.Ҳакимов М.,Навоийнинг "Фарҳод ва Ширин"и боблари сарловҳалари бошқа достонларидаги каби маълум ғоявий ва бадиий функцларини бажаради.Шоир уларда асос-эътибори билан ҳар бир бобдаги етакчи ғояни изоҳлаб беради .
-
Уруш ва тинчлик 3-4 қисм
Толстой Л.Н,1811-йилнинг охиридан бошлаб Ғарбий Европа зўр бе- риб қуролланишга ва куч тўплашга киришди, 1812-йилда эса миллионларча кишидан иборат бу куч (армияни ташийди- ган, уни боқадиганлар) Ғарбдан Шарққа, Россия чегаралари- га қараб юриш қилди. Худди шунингдек, 1811-йилдан бошлаб Россия кучлари ҳам чегарага тўплана бошлаган эди. Ўн иккинчи июнда Ғарбий Европа кучлари Россия чегара- сидан ўтди ва уруш бошланиб кетди, яъни инсоннинг ақл- идрокига ва табиатига сира тўғри келмаган воқеа юз берди. Миллионларча кишилар бир-бирларига шу қадар кўп жабр- зулм қилдилар, бир-бирларини алдаб, бир-бирларига хиёнат этдилар, қалбаки пуллар чиқариб, бир-бирларини таладилар, ўт қўйдилар, шу қадар кўп одам ўлдирдиларки, дунёдаги барча судлар солномаси ҳам бутун бир аср бўйи бунчалик кўп воқеани қайд қилолмаганди, аммо бу ишларни килган кишилар ўша даврда ўз килмишларини сира жиноят деб билмаган эдилар.
-
Уруш ва тинчлик 1-2 қисм
Толстой Л.Н,Хўш, князь, Генуя билан Лукка а хонадонининг мул- ки бўлиб қолди-ку. Йўқ, мен сизга ҳозирдан айтиб қўяйки, агар сиз ҳозир урушаётибмиз, демайдиган бўлсангиз, агар сиз ўша худодан қайтганнинг (унинг худодан қайтганлигига аминман) ҳамма ифлосликларини, бутун бадкорликларини ёқлайдиган бўлсангиз, мен сиздан юз ўгираман, сизни дўстим, демайман. Минбаъд содиқ қулингизман, демай кўя қолинг. Салом, салом. Кўриб турибман, сизни чўчитиб юборяпман. Ўтиринг, қани, гапиринг.
-
Мартин Иден
Лондон Ж,Олдинда келаётган йигит ясси калит билан эшикни очди. Унинг ортидан келаётган шериги остонани ҳатлаб ўтишдан аввал, бошидан кепкасини апил-тапил юлқиб олди. Эгнидаги дағал одми кийимдан денгиз ҳиди анқиб турарди; йигит каттакон залга кирди-ю, ноқулай вазиятга тушиб қолди. Кепкасини қаёққа қўйишни билмай, уни бук- лаб чўнтагига тиқиб қўймоқчи бўлган эди, ҳамроҳи қўлидан олди, буни у шундай осон, шундай табиий ҳаракат билан бажардики, йигитнинг кўнгли тоғдек кўтарилиб кетди. «Аҳволим қанақалигини тушуняпти, деган хаёл лип этиб ўтди миясидан, у мени шарманда қилмайди».
-
Тўртинчи саноат инқилоби
Шваб Клаус,Бугунги технологиялар асрида ҳар бир қадамимиз кузатув ос- тидами? Сунъий интеллектдан ким кўпроқ манфаатдор-у, ким жабр кўради? У қайси соҳаларда устунлик қилиши кутилмоқ- да? Муаллиф ўлчами, кўлами ва мураккаблиги жиҳатидан "Тўртинчи саноат инқилоби" деб номлаган ҳодиса инсоният бошидан кечирган ҳеч бир жараёнга ўхшамайди. Ушбу китобни мутолаа қилиш орқали нафақат юқоридаги саволларга жавоб оласиз, балки глобал ўзгаришлар ҳақида кенгроқ тушунчага ҳам эга бўласиз.
-
Америка фожиаси 1-2 китоб
Драйзер Т.,Азиз Китобхонлар! Америкалик ёзувчи Теодор Драйзернинг асарлари бутун дунё китобхонлари томонидан севиб ўкилади. Чунки у ёзган асарлар ўз сюжети билан китобхонни ўзига ром этади. Қўлингиздаги ушбу китоб, яъни «Америка фожиаси» роман- трилогиясининг биринчи ва иккинчи қисмида асарнинг асосий қаҳрамони Грифитс Клайднинг жамиятда юқори мартабага инти- лиши, бойиши учун килган ҳаракатларига гувоҳ бўласиз. Клайд меҳмонхонага ишга жойлашиб олади ва у ерда ях- шигина даромад кўра бошлайди, шунингдек, севги-муҳаббатга ошно бўлади. Лекин ўртоқлари билан битта хатога йўл қўяди ва мехмонхонадан қочиб-кетишга мажбур бўлади. Кейинчалик бошқа шаҳардаги бадавлат амакисининг фабрикасига ишга киради. Хўш, бу ерда у кандай ҳаёт кечиради? Яна ҳаётнинг қандай синовларига дуч келди? Булар ҳақида асарни ўқиш давомида билиб оласиз.
-
Malika ayyor
Yo'ldosh o'g'li F.,AZIZ KITOBXONLAR! Qo'lingizdagi ushbu kitob, ya'ni "Malika ayyor" dostoni o'zbek xalq og'zaki ijodiga mansub bo'lib ming yillar davomida xalqimiz baxshilari tomonidan kuylanib, xalqimiz tomonidan sevib tinglangan. "Malika ayyor" dostonining ushbu nusxasi xalqimizning mashhur baxshisi Fozil Yo'ldosh o'g'li (1872-1955) tomonidan kuylangan va Muhammadisa Ernazar o'g'li tomonidan yozib olingan. O'zbek xalqining buyuk adiblaridan biri - Hodi Zarif (1905- 1972) esa birinchi bor nashrga tayyorlagan. To'liq holatda yozma holatga keltirilishi esa Zubayda HUSAINOVA tomonidan amalga oshirilgan. "Malika ayyor" dostonida o'zbek xalqining azal-azaldan imon-e'tiqod, or-nomus va yurt birligi yo'lida o'zini ayamasligi yorqin aks ettirilgan. Siz dostonni o'qish davomida Go'ro'g'lining ovga chiqqanda Torkiston malikasi Malika Ayyorni uchratib oshiq bo'lishi, uni topish uchun o'g'li Avazxonni safarga yuborishi, Avazxonni o'ldirish uchun uning izidan Ahmad Sardorning buyrug'i bilan Asad va Shodmon merganlarning yo'lga chiqishi, Avazxonga devlar va parilarning yordam berishi, safarda Avazxonga Shoqalandar va Shozargar ismli shaxslarning yordam berishi, ularning birgalikda Torkistonga borishi, Torkistonda Malikaning sherini o'ldirib qo'yishi, Shozargarning Tillaqizni qo'lga kiritish uchun qilgan ishlari, Torkistondan Tillaqiz va Malika Ayyorni olib kelishlari, Safardan qaytishda devlar bilan bo'lgan janglar, Asad va Shodmonning safardan qaytayotgan Avazni o'ldirishga harakat qilishi kabi sarguzashtlarga boy voqealarga guvoh bo'lasiz.
-
Turkiy Guliston yoxud axloq
Avloniy Abdulla,Ushbu to'plamga Abdulla Avloniyning eng mashhur «Turkiy Guliston yoxud axloq>> didaktik asari hamda allomaning turli voqealar munosabati bilan yozilgan bir nechta maqolalari kiritilgan. <<Turkiy Guliston yoxud axloq» asari o'zida ko'p yillik Sharq donishmandligi va zamonaviy hayotga moslashish zaruratiga oid hikmatlari, insoniy fazilatlarning tavsifi aynan bugungi kun uchun ham dolzarbligi jihatidan ahamiyatlidir. Bu asar chin ma'noda ma'rifat darsligi boʻlib, kishida yuksak o'zbekona axloqiy tarbiyani shakllantirishga yordam beradi. Toʻplam keng kitobxonlar ommasiga moʻljallangan.
-
Oydinda yurgan odamlar
Murod Tog'ay,Qo'lingizga olgan ushbu kitob O'zbekiston xalq yozuvchisi, Abdulla Qodiriy nomidagi Davlat mukofoti sovrindori Tog'ay Murodning adabiyot muxlislari suygan va kitob javonlarini bezagan dilbar "Oydinda yurgan odamlar" qissasidir. Hurmatli kitobxon! Siz bu qissani faqatgina mutolaa qilmaysiz, balki go'yo usta bastakor bastalagan sehrli kuy ohanglaridan, iste'dodli adib qo'li yaratgan asl badiiyat bilan yo'g'rilgan sahifalardan bahramand bo'lasiz. Asar qahramonlari Qoplon va Oymomo sizning opangiz va akangiz, onangiz va otangiz, momongiz va bobongizga aylanadi. Sizga bu yaqinlik tuyg'usini ushbu asar baxsh etadi.
-
Ot kishnagan oqshom
Tog'ay M,Tabiat va inson... Tabiat va inson oʻrtasida koʻzga ko'rinmas uzviy birlik bor. Ana shu bog'liqlik, birlik O'zbekiston xalq yozuvchisi, Abdulla Qodiriy nomidagi Davlat mukofoti sovrindori Tog'ay Murod "Ot kishnagan oqshom" qissasida mohirona tasvirlab bergan. Qo'lingizdagi kitob xalqimiz ko'nglidan mustahkam o'rin egallagan, chet tillarga tarjima qilinib, dovruq qozongan mashhur "Ot kishnagan oqshom" qissasidan tashkil topdi. Siz ushbu kitobni qoʻlga olib, o'qiy boshlarkansiz, beixtiyor asarda tasvirlangan Ziyodulla kal va ajoyib oti Tarlon bilan birga ko'pkarilarda qatnashasiz, or-nomus, vijdon va mardlik, halollik kabi asl insoniy tuyg'ularga oshno bo'lasiz.
-
Bu dunyoda o'lib bo'lmaydi
Murod Tog'ay,Abdulla Qodiriy nomli Davlat mukofoti laureati, O'zbekiston xalq yozuvchisi Tog'ay Murodning <<Bu dunyoda o'lib bo'lmaydi>> romani XX asr o'zbek ziyolilarining ko'rgiliklari, dard-alamlari, fojialari haqidadir.
-
Buburnoma
Bobur Z.M,"Boburnoma" - oʻzbek mumtoz adabiyotidagi bebaho asarlar qatoridan munosib o'rin egallab turgan asar sifatida e'tirof etiladi. Unda Markaziy Osiyo, Afg'oniston, Hindiston va Eron xalqlari tarixi, jug'rofiyasiga oid qimmatli ma'lumotlar o'rin egallagan. Asarning o'sha davr o'zbek adabiy tilining yorqin namunasi sifa- tidagi qadri, qimmati hamon o'z, ahamiyatini yo'qotmagan.
-
Islohi millat
Ibrat I.T,1991-yil 1-sentyabr millatimiz taqdirida ziyo sari tub burilish sodir bo'lgan ulug' kundir. Mustaqillik davriga qadar xalqimiz ma'rifatdan ayro saqlanib kelindi. Ko'plab ma'rifatparvarlarimiz boshiga turli savdolar yog'ildi va ularning nomi sun'iy tarzda o'chirilishga harakat qilindi. O'zbekning o'rni faqat paxta dalasida ekanligi, uning insoniyligi ham, qahramonligi ham yetishtirgan paxtasi bilan oʻlchanishi borasidagi qarashlar xalqimizga zo'rlab singdirildi. Biroq Istiqlol sharofati ila tarixiy haqiqatlar tiklandi va biz o'zligimizni anglay boshladik. Nomi unuttirilgan ma'rifatparvarlar sha'niga yog'ilgan tuhmatlar olib tashlandi hamda ularning risolalari to'siqlarsiz kengroq tadqiq etila boshlandi. Bundan qirq-ellik yil muqaddam jadidlar nomi ko'pchilik uchun notanish bo'lgan boʻlsa, hozirda har bir yurtdoshimiz jadidlar va ular vujudga keltirgan ma'rifiy harakatlar haqida tobora koʻproq ma'lumotlarga ega boʻlishmoqda. Jadidlar o'z vaqtida jamiyat tanazzulining asosiy saba- bi aholining ilm-ma'rifatsizligiga qarshi munosib kurash olib borishgan. Ularning har biri millatimiz qahramoni, ulardan qolgan har bir ma'naviy me'ros esa oltindan ham qimmatdir. Shu o'rinda ijodiy jamoamiz bilan bir qator jadid namoyondalari asarlarini nashr etishga qaror qildik. Ushbu to'plamga Is'hoqxon to'ra Ibratning sara ijodiy va ilmiy ishlari kiritilgan boʻlib, ularni mutolaa etish jarayonida siz ham jadidlarning o'sha vaqtlardagi maqsadlari, orzu-umidlari, dard-iztiroblarini yaqindan his etasiz, degan umiddamiz!
-
Xitobnoma
Abdurashidxonov M.Q,1991-yil 1-sentyabr millatimiz taqdirida ziyo sari tub burilish sodir bo'lgan ulug' kundir. Mustaqillik davriga qadar xalqimiz ma'rifatdan ayro saqlanib kelindi. Ko'plab ma'rifatparvarlarimiz boshiga turli savdolar yog'ildi va ularning nomi sun'iy tarzda o'chirilishga harakat qilindi. O'zbekning o'rni faqat paxta dalasida ekanligi, uning insoniyligi ham, qahramonligi ham yetishtirgan paxtasi bilan oʻlchanishi borasidagi qarashlar xalqimizga zo'rlab singdirildi. Biroq Istiqlol sharofati ila tarixiy haqiqatlar tiklandi va biz o'zligimizni anglay boshladik. Nomi unuttirilgan ma'rifatparvarlar sha'niga yog'ilgan tuhmatlar olib tashlandi hamda ularning risolalari to'siqlarsiz kengroq tadqiq etila boshlandi. Bundan qirq-ellik yil muqaddam jadidlar nomi ko'pchilik uchun notanish bo'lgan boʻlsa, hozirda har bir yurtdoshimiz jadidlar va ular vujudga keltirgan ma'rifiy harakatlar haqida tobora koʻproq ma'lumotlarga ega boʻlishmoqda. Jadidlar o'z vaqtida jamiyat tanazzulining asosiy saba- bi aholining ilm-ma'rifatsizligiga qarshi munosib kurash olib borishgan. Ularning har biri millatimiz qahramoni, ulardan qolgan har bir ma'naviy me'ros esa oltindan ham qimmatdir. Shu o'rinda ijodiy jamoamiz bilan bir qator jadid namoyondalari asarlarini nashr etishga qaror qildik. Ushbu to'plamga Is'hoqxon to'ra Ibratning sara ijodiy va ilmiy ishlari kiritilgan boʻlib, ularni mutolaa etish jarayonida siz ham jadidlarning o'sha vaqtlardagi maqsadlari, orzu-umidlari, dard-iztiroblarini yaqindan his etasiz, degan umiddamiz!
-
Robinzon Kruzoning hayoti va ajoyib sarguzashtlari
Defo Daniyel,AZIZ KITOBXONLAR! Qo'lingizdagi ushbu kitob DANIYEL DEFO (1660-1731) qalamiga mansub "Robinson Crusoe" romanining rus tili orqali (ingliz tilidan rus tiliga Ivan Belov "Путешествия и удивительные приключения Робинзона Крузоз" tarjima qilishgan) Yo'ldosh Shamsharov tomonidan "Robinzon Kruzoning hayoti va ajoyib sarguzashtlari" nomi ostida tarjima qilingan ko'rinishidir. Shuni bilingki, badiiy asarni tarjima qilish (ayniqsa, turkiy tillarga mansub bo'lmagan tildan tarjima qilish) shu asarni qaytadan yozish bilan teng qiyinchilikka ega. Shu tildagi iboralarni so'zlarni, jumlalarni yoki maqol-matallarni maromiga yetkazib tarjima qilish juda mushkul ish hisoblanadi. Chunki bunda tarjimondan bevosita eng kamida ikkita xorijiy tilni mukammal bilish, lish, shuningdek, o'sha til egalari xalqning turmush- tarzi, etnografiyasini, madaniyatini va tarixini mukammal bilish talab etiladi. Shuning uchun Yo'ldosh Shamsharov ham doimo xalqimizning, ayniqsa, o'quvchi yoshlarimizning tahsin-u tashakkuriga sazovor bo'lgan. Biz ham shular qatorida tarjimon - Yo'ldosh Shamsharovdan ushbu xizmatlari uchun behad xursandmiz!
-
Zarbulmasal
Gulxaniy,Roviylar andog rivoyat qilurkim, ilgarigi ayyomi nofarjomda Farg'ona iqlimida Kayqubod' otlig podshodin qolgan bir eski shahriston bor erdi². Anda bir Boyo'g'li degan vatan tutmush erdi³. Ammo aning havosi xush va bodi dilkash. Sabza rayohin, anvoyi gullar, chechaklar kasratidin qo'rg'ong'a qo'ng'on chog'da tovusning parlaridek turlanib, munaqqash ko'rinur erdi va aning yonida bir yog'ochlik yerda Yapaloqqush maskani ota-bobosidin qolg'on joyi bor erdi. Ammo Boyo'g'lining bir qizi bor erdiki, mehri xovariy yuziga banda erdi.
-
Alkimyogar
Koelo P.,Jahon adabiyotining yetuk namoyandalaridan biri Paulo Koelo asarlarida inson ruhiyatining evrilishlari mahorat bilan ochib beriladi. Yozuvchi o'z asarlarida betakror taqdir egalarining qismatini tasvirlash asnosida ezgulik va yovuzlik, sabr va nafs, muhabbat va nafrat, iymon va gunoh singari umuminsoniy mavzular borasida bahs ketadi. Mutolaa davomida o'quvchi qahramon o'rnida o'zini ko'radi. Taqdir, mehnat va maqsad asnosidagi umr yo'li kitobxonni mushohadaga undaydi. Ayni paytda atrofimizdagi voqealar taqdir yo'rig'imi yoki bitikni o'zgartirish uchun imkoniyat? Balki biz bilan ro'y berayotgan tasodiflar tasodif emasdir? Paulo Koelo asarlarining yana bir diqqatga sazovor jihati shundaki, o'quvchining asar haqidagi fikri kitobning ilk sahifasida boshqa bo'lgani holda, so'nggi sahifada mutlaqo o'zgarishi mumkin. Bu o'zgarish esa kitobni yana qayta o'qishga undaydi...
-
Navoiy
Oybek M.T,«Navoiy romani o'zbek va rus tillarida bir necha marta nashr etilgan asar. Navoiydan keyingi davr uning asarlariga qiziqishni oshirsa oshirdiki, aslo kamaytirmadi. Oybek asarda Navoiy siymosini yaratadi. Bundan besh asr oldin yashab o'tgan ulug' shoirni aniq va yaqqol tasavvur etish buyuk yozuvchigagina xos. Oybek romanda buyuk shoir obrazini yara- tishda Navoiyning turkiy til va adabiyotga boʻlgan munosaba- ti tasviridan ham o'rinli foydalangan. Asarda Navoiy obraziga xos xususiyatlar sofdillik, qat'iyat va olijanoblik kabi fazilatlarda namoyon bo'ladi. Darhaqiqat, «Navoiy romani oʻzining badiiy-estetik qimmati, mazmun-mohiyati, badiiy-tas- viriy vositalarga limmo-limligi, voqealarning izchilligi, tarixiy haqiqatning ko'zgusi boʻla olganligi, qahramonlarning bir-biri bilan, ya'ni to'qima va tarixiy obrazlarning uyg'unlashganligi bilan ham yuksak tahsin va e'tiroflarga loyiq asardir. Shu bois ham bu asar mana necha yillarki, o'z qadr-qimmatini yo'qotgan emas, yo'qotmaydi ham. Chunki chinakam badiiy san'at asari hech qachon oʻlmaydi. Bunday asarlarni xalq unutmaydi. Oybekning o'zbek mumtoz adabiyotida yorqin siymo, ulug' mutafakkir sanalgan Navoiy obrazini go'zal tasvirlab bera olgan bu romani mangu yashayveradi.
-
Фозил одамлар шаҳри
Фаробий А. Н.,Шарқ Уйғониш даврининг буюк мутафаккири Абу Наср Форобий асарларида оқилона давлат тузими, инсоният жамияти ҳақидаги нодир ва доно фикрларга дуч келамиз. ІХ-Х асрларда яшаб, ижод этган «Арасту фалсафаси», «Фозил одамлар шаҳри», «Илмларнинг келиб чиқиши тўғрисида» чиларга асарларидан намуналар киритилган. Китоб файласуфларга, тарихчиларга, адибларга ва шу соҳа билан қизиқувчи ўқув- мўлжалланган.
-
Жамила
Айтматов Ч.,«Жамила», «Алвидо, Гулсари!», «Сомон йўли» ҳамда «Бўтакўз» қиссаларидан таркиб топган мазкур китоб Чингиз Айтматов асарлари туркумида чоп этилмоқда. Жамила катта оилага тушган янги келинчак. Аммо висол узоқ давом этмайди. Уруш ёш оилага нафақат ҳижрон ва айрилиқ, балки парокандалик олиб келади. Турмуш ўртоғини фронтга жўнатган келин эркаклар меҳнатини зиммасига олиб, далага чиқади. Гўзаллигию чаққонлиги сабаб қайнонаси уни бегона кўзлардан асраш учун ёнига «қўриқчи» қўяди. Фронтдан ногирон бўлиб қайтган одамови Дониёр нимаси билан Жамиланинг севгисини қозонди? Қайниси севимли янгасини ака- си тириклигидаёқ бегона билан кетишига нега йўл қўйди? Йўқсил Дониёр билан кетиб, афсус билан қайтишини кутган овул Жамила қисматида нималарга гувоҳ бўлди? Чингиз Айтматовнинг нафақат ушбу асари, балки Танабой ва Гулсари, Ер ва Тўлғаной, Абубакр ва Камол образлари гавдаланган кейинги қиссаларида ҳам қаҳрамонлар ўртасидаги умумийлик ва зиддиятлардан ўқувчи фақат ижобий натижа кутади. Асар якунида эса кутилмаган ниҳоя юз очади.