Kitoblar

Tort

All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, without the prior permission in writing of Oxford University Press, or as expressly permitted by law, by licence or under terms agreed with the appropriate reprographics rights organization. Enquiries concerning reproduction outside the scope of the above should be sent to the Rights Department, Oxford University Press, at the address above

Contract law

All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, without the prior permission in writing of Oxford University Press, or as expressly permitted by law, by licence or under terms agreed with the appropriate reprographics rights organization. Enquiries concerning reproduction outside the scope of the above should be sent to the Rights Department, Oxford University Press, at the address above.

Tort law

All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, without the prior permission in writing of Oxford University Press, or as expressly permitted by law, by licence or under terms agreed with the appropriate reprographics rights organization. Enquiries concerning reproduction outside the scope of the above should be sent to the Rights Department, Oxford University Press, at the address above

Хужалик (Тадбиркорлик) хукуки

Ҳофман немис ва ўзбек юристи нигоҳида

Ҳар бир мамлакат тарихида шундай инсонлар бўладики, улар чиндан ҳам унинг миллий мулки, бойлиги ҳисобланади. Қомусий манбаларда "немис романтизми руҳи"нинг тимсоли сифатида ўчмас ном қолдирган улуғ ёзувчи Эрнст Теодор Амадей Ҳофман тавал- луд топгандан буён икки асрдан ошиқроқ вақт ўтди. Ушбу рисола- да Ҳофман сермазмун ҳаётининг яна бир қирраси - унинг юридик фаолияти ҳақида сўз юритилади. Рисоладан юридик фанлар доктори, Берлин очиқ университетининг собиқ профессори Арвед Бломайер ҳамда юридик фанлар доктори, қиёсий ва халқаро ҳуқуқ профессори Акмал Саидовнинг мақолалари ўрин олган.

Сайёра Рашидова - Ўзбекистон омбудсмани асосчиси

Сайёра Шарофовна Рашидова Иккинчи жаҳон уру- шининг бурилиш палласида атоқли давлат ва жамоат арбоби, ёзувчи ва фронт жангчиси Шароф Рашидов ои- ласида дунёга келган. Шу йил Ўзбекистон Фанлар акаде- мияси ҳам таъсис этилган. Халқаро ҳамжамият томонидан Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси қабул қилинган йили Сайёра опа эндигина 5 ёшга тўлган эди, кейинчалик эса ушбу ҳужжатнинг Ўзбекистонда амалга оширилиши улар- нинг ижтимоий-сиёсий ҳаётининг узвий қисмига ай- ланди. Мамлакатимизда ва халқаро жамоатчилик Сайёра Шарофовнани таниқли кимёгар олима, бутун дунёда эътироф этилган Ўзбекистон кимёгарлари илмий мак- табининг йирик ташкилотчиси, машҳур давлат ва жа- моат арбоби сифатида яхши билади ҳамда юксак қадр- лайди.

Франция Республикаси Конституцияси

Ушбу рисола Франция Ѵ Республикасининг Конституцияси расмий матни ва унинг ўзбек тилига илк бор амалга оширилган таржимасидан иборат. Франция Республикасининг Конституцияси 1958 йил 4 октябрь Конституцияси, 1789 йил 26 августдаги Инсон ва фукаро хукуклари декларацияси, 1946 йил 27 октябрдаги Конституциянинг Муқаддимаси хамда 2004 йил Атроф-муҳит хартияси каби таркибий қисмлардан ташкил топган. Шунингдек, рисолада китобхонларга енгиллик яратиш мақсадида конституциявий атамаларнинг изоҳли луғати ҳам илова қилинган. Мазкур рисола Франция Республикаси Конституцияси қабул қилин- ганлигининг 60 йиллигига бағишланган бўлиб, у парламент аъзолари, дав- лат органлари хизматчилари, сиёсий партия вакиллари, ўқитувчилар, конституциявий хукук бўйича мутахассислар, шунингдек, Франция сиё- сий тизимига кизикувчи кенг китобхонлар оммасига мўлжалланган.

Инсон қадри учун

Бугунги кунда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида демократик янгиланишлар йўлидан дадил одимлаётган Янги Ўзбекистоннинг энг улуғ мақсади, аввало, халқимизни рози қилиш, инсон қадрини таъминлашга қаратилгани билан эътиборлидир. Янги Ўзбекистон тараққиёт стратегияси асосида юртимизда инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш борасида амалга оширилаётган шиддатли ва тизимли ислоҳотларга ҳамоҳанг тарзда фаолият юритаётган Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази ҳам шу каби эзгу ишларни амалга оширишга камарбасталик қилиб келмоқда. 2021 йил 31 октябрь куни Миллий марказ ташкил этилганига 25 йил тўлди. Қўлингиздаги китоб шу санага бағишланган. Кенг китобхонлар учун мўлжалланган.

Германия федератив республикасининг асосий қонуни

Ҳар қандай Конституция мамлакат тарихининг асосий босқичлари, реал ижтимоий турмуши, гоявий қадриятлари ва анъаналарини акс этти- ради. Германия Федератив Республикасининг Асосий Қонуни бунинг яққол исботидир. Унда немис конституциявий ҳуқуқий институтлари, сиёсий демократия ва ҳуқуқий маданиятнинг тарихий ривожланиш тажрибаси ўз аксини топган. Ўзбекистонда Германия Федератив Республикасининг Асосий Қонуни- га бўлган қизиқиш табиий ҳолдир. Чунки Германия бугунги кунда ижти- моий-иқтисодий ривожланишнинг барча кўрсаткичлари бўйича жаҳонда етакчи ўринлардан бирини эгаллаб турибди. Шу сабабли Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Мил- лий маркази ва Фридрих Эберт номидаги жамғарма «Германия Федера- тив Республикасининг Асосий Қонуни»ни ўзбек ва немис тилларида нашр этди. Мазкур нашр ҳуқуқшунослик ва сиёсат факультетлари талабалари, давлат ҳуқуқи ва конституциявий ҳуқуқ соҳасида фаолият юритаётган олимлар, кенг китобхонлар оммаси учун фойдалидир.

Тийрамоҳ

Атоқли рус шоири ва ёзувчиси, рус адиблари орасидан адабиёт йўналиши бўйича Нобель мукофотининг илк совриндори Иван Бу- нин Россия замини табиатини яхши билган, бу ерда кечадиган йил фасллари ўзгаришларига хос нозик ва нафис жиҳатларни гоятда те- ран ҳис этган, бог-роглар ва дала-даштлар, дарё ва кўллар, ўрмон ва чаманзорлар, қир-адир ва яйловлар, олис йўл ва довонлар тилини ва айниқса, инсон дилини чуқур тушунган ҳамда буларнинг барчасини беҳад қадрлаган атоқли рус адибидир.

Апатрид (фуқаролиги йўқ шахс) мақоми тўғрисидаги конвенция Фуқаросизликни камайтириш тўғрисидаги конвенция

Юқори аҳдлашаётган томонлар, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Устави (Низоми) ва 1948 йил 10 декабрда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблея томонидан қабул қилинган Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси ҳамма одамлар асосий ҳуқуқ ва эркинликлардан ҳеч бир камситишсиз фойдаланишлари зарурлиги тамойилини ўрнатганини эъти борга олиб, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти кўп маротаба қочоқларнинг тақдирига чукур қизиқиш кўрсатиб ва қочоқлар қайд этилган асосий ҳуқуқ ва эркин ликлардан иложи борича кенгроқ фойдаланишларини таъминлаш учун саъй-ҳаракатлар қилганини эътиборга олиб,

Қочоқларни халқаро ҳимоя қилиш ва давлат бошпана тизимини яратиш масалалари бўйича қўлланма

Ушбу Қўлланманинг ҳар қандай қисми муаллифлик ҳуқуқи ва манбани кўрсатиш, шунингдек бирорта ўзгартиришлар киритмаслик шарти билан такроран нашр этилиши мумкин. Қўлланма мазмунидан фойдаланганлик тўғрисида Параментлараро иттифокка маълум килишингизни сўраймиз. Ушбу асар БМТ ҚОКБнинг буюртмаси ассосида жаноб Эркин Эрназаров томонидан амалга оширилган норасмий таржимадир. Парламентлараро иттифоқ таржимага олиб келиши мумкин бўлган хатолар ёки нотўғри талқинлар учун жавобгарликни ўз зиммасига олмайди.

Парламентлар ва барқарор ривожланиш мақсадлари

Ушбу қўлланма инглиз тилидаги асл нусхасидан "Тараққиёт стратегияси" маркази директори, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар қўмитаси аъзоси Элдор Туляков томонидан ўзбек тилига таржима қилинган ва Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий марказининг директори, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Демократик институтлар, нодавлат ташкилотлар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари қўмитаси раиси, академик Акмал Саидов томонидан тахрир қилинган.

Мамлакатни модернизация қилиш шароитларида инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш миллий тизимини ривожлантириш

Данный сборник включает материалы международных конференций на тему «Вопросы дальнейшего развития институтов парламентского и общественно- го контроля: национальный и европейский опыт», а также на тему «Развитие национальной системы защиты прав человека в условиях модернизации стра- ны: опыт Узбекистана и международная практика», проведенных в 2013 году в г.Ташкенте, организаторами которых выступили Сенат и Законодательная палата Олий Мажлиса Республики Узбекистан, Национальный центр Республики Узбеки- стан по правам человека, Уполномоченный Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсман), Министерство юстиции, Министерство внутрен них дел, Генеральная прокуратура, Институт мониторинга действующего законо- дательства при Президенте Республики Узбекистан, Академия государственного управления при Президенте Республики Узбекистан, Исследовательский центр при Верховном суде Республики Узбекистан, Независимый институт по монито- рингу формирования гражданского общества при поддержке Координатора проек- тов ОБСЕ в Узбекистане, представительства Фонда им. К.Аденауэра и Фонда им. Ф.Эберта по Центральной Азии, Посольство Франции в Узбекистане, Венециан- ская комиссия и проект ЕС «Платформа ЕС-ЦА по верховенству права».

Одам савдоси ва унга қарши курашиш

Ишлаш учун бошқа мамлакатга бориш ҳар бир кишидан катта масъулиятни, айниқса, аср балоси бўлмиш одам савдосининг курбонига айланмаслик учун огоҳлик ва ҳушёрликни талаб этади. Турли хавф-хатарлар ҳамда хатоларга йўл қўймасликни, амал қилиш лозим бўлган қоидаларни олдиндан билиш фойдадан холи эмас. Ушбу амалий қўлланмада одам савдоси ва меҳнат миграцияси билан боғлиқ кўпгина саволларга жавоб топиш мумкин. Бунда хориждан иш излаш, сафарга чиқишдан олдин билиш лозим бўлган қоидалар ва борилган мамлакатда иш излаш тартиб-қоидалари каби масалалар ҳам ўрин олган. Кўлланманинг асосий мавзуларидан яна бири одам савдоси курбонига айланганда қандай йўл тутиш ва ёрдам учун қаерга мурожаат қилиш зарурлиги муҳим аҳамият касб этади. Нашр якунида фуқароларимиз энг кўп борадиган мамлакатлардаги Ўзбекистон элчихоналари, халқаро ташкилотлар, юртимиздаги ваколатли органлар рўйхати, манзили ва ишонч телефонлари илова сифатида берилган.

Инсон ҳуқуқлари: Парламент аъзолари учун қўлланма

Ушбу қўлланма Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Халқаро ишлар ва парламентлараро алоқалар қўмитаси аъзоси Акмал Умирзаков томонидан ўзбек тилига инглиз тилидаги асл нусхасидан таржима қилинган ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Демократик институтлар, нодавлат ташкилотлар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари қўмитаси раиси, академик Акмал Саидов томонидан таҳрир қилинган.

СOVID-19 ва инсон ҳуқуқлари=СOVID-19 Права человека = СOVID-19 Human rights.

Ушбу тўпламда "Пандемия ва инсон хукуклари: Ўзбекистон тажрибаси" мавзусидаги COVID-19 муносабати билан қўйилган чекловлар доирасида инсон хукукларини ҳимоя қилиш бўйича Миллий мулоқот материаллари, шунингдек, коронавирус таркалиши шароитларида инсон хукукларини химоя қилиш сохасидаги вазиятнинг шархи ўрин олган. Ўзбекистон Республикаси хукумати томонидан коронавирус эпидемиясига карши курашиш бўйича кўрилаётган чоралар тугрисидаги маълумотлар тақдим этилган. Аҳолининг энг ҳимоясиз тоифалари болалар, аёллар, муҳожирлар, маҳбуслар ва бошкаларга катта эътибор берилган. Халкаро ҳамжамиятнинг ушбу сохада кўраётган чора-тадбирлари мисоллари ҳамда мазкур ҳолатдан чиқиш юзасидан тавсиялари ёритилган.

Европада хавфсизлик ва хамкорлик ташкилоти: Инсонийлик мезонлари соҳасидаги мажбуриятлар

«Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти: инсонийлик мезонлари соҳасидаги маж- буриятлар» ЕХҲТнинг Демократик институтлар ва инсон хукуклари бўйича бюроси томонидан шу мавзуда тайёрланган учинчи тўпламдир. Европада хавфсизлик ва хамкор- лик ташкилоти доирасида қабул қилинган инсонийлик мезонлари бўйича мажбуриятлар инсон хукуклари ва асосий эркинликларини ҳимоя килиш ва таъминлашга йўналтирил- ган бўлиб, демократия, эркинлик ва адолатнинг асоси хисобланади.

Фуқаролик тўғрисидаги қонунларда фуқаросизликнинг олдини олиш ва камайтиришнинг муваффақиятли амалиёти

Ушбу нашр асосан БМТ ҚОКБ томонидан тайёрланган, бу лойиҳани амалга оширишга Мариан Олайзола Розенблат (Mariana Olaizola Rosenblat) томонидан амалга оширилган чукур тадқиқотлар ёрдам берди. Халкаро ҳимоя бўлимининг фуқаросизлик масалалари бўйича секцияси бошлиғи Мелани Ханна (Melanie Khanna) лойиҳани ишлаб чиқишга раҳбарлик қилди. ушбу нашрни ёзиш ва таҳрир этишга ёрдам берди. Фуқаросизлик масалалари бўйича секциянинг бошка ходимлари, шу жумладан Лена Хaan (Lena Наар), Радха Говил (Radha Govil), Анна де ла Варго Фито (Anna de la Vargo Fito) ва Фернандо Биссако (Fernando Bissacot), тадқиқотлар ўтказишга ва шархни тайёрлашга кўмаклашдилар. БМТ ҚОКБнинг фуқаросизлик масалалари бўйича минтақавий ходимлари Радха Говил, Мелани Ханна ва Шахрзад Таджбакш (Shahrzad Tadjbakhsh). Халқаро ҳимоя бўлими директорининг ўринбосари муҳаррир тахрирчи сифатида иш кўрганлар.

Дальнейшее реформирование судебно - правовой системы - приоритетное направление развития и демократизации общества =Суд - ҳуқуқ тизимини ислоҳ қилишни янада такомиллаштириш - жамиятни ривожлантириш ва демократлаштиришнинг устувор йўналишлари

Данный сборник включает материалы международной конференции на тему «Дальнейшее реформирование судебно-правовой системы приоритетное на- правление развития и демократизации общества», проведенной 23-24 июня 2014 года в г.Ташкенте, организаторами которой выступили Национальный центр Республики Узбекистан по правам человека, Генеральная прокуратура Республи- ки Узбекистан, Министерство внутренних дел Республики Узбекистан, Министер- ство юстиции Республики Узбекистан, Исследовательский центр при Верховном суде Республики Узбекистан, представительства Фонда им. К.Аденауэра и Фонда им. Ф.Эберта по Центральной Азии, Координатор проектов ОБСЕ в Узбекистане, Международная ННО «Региональный диалог», Международный центр некоммер- ческого права, Проект ЕС «Платформа верховенства права - Центральная Азия», Представительство ПРООН в Узбекистане, Венецианская Комиссия Совета Европы и Центр изучения правовых проблем.