Kitoblar

Адибни хотирлаб

Инсон умри узунлиги билан эмас, мазмунлий ҳаёти билан баҳоланади, деган иборани кўп ишлатамиз. Қисқа умри давомида ўзидан улкан маънавий ва бебаҳо мерос қолдирган, миллат тафакурини бирламчи вазифа, деб билган ҳамда асарлари орқалий исонларни ҳамиша уйғоқ қалб билан яшашга ундаган ижодкор – Абдулла Қодирий закоси олдида халқ ҳамиша бош эгади. Дарҳақиқат, XX аср биринчи чорагида миллат маънавий ҳаётида жонбозлик кўрсатган адиб мероси асрларга татигуликдир. У миллат тафаккурини ошириш йўлида “Жадид адабиёти” асосчиларидан бири бўлди, ўзбек адабиётида романчиликни бошлаб берди. Миллий адабиётининг бугунги забардаст вакилларига маънан устозлик қилди.

Ўтган кунлар

Севги кимларни йиғлатиб, кимларни куйдирмаган, дейсиз. Шарқ адабиёти дурдоналаридан ҳисобланмиш мазкур асарда муҳаббат ўзгача бадиий талқин қилинади. Шунингдек, ватанпарварлик, олижаноблик, вафо ва хиёнат, ҳавас ва ҳасад, замон талотўплари тилга олинади. Ҳам тарихий, ҳам адабий чизгилар, шоирона гўзал сўзлар, бетакрор тасвирий ифодалар, асар қаҳрамонлари тилидан айтилган ва бугунги кун ёшларнинг тилида ҳам севимли ибораларига айланиб қолган оташин сўзлар.... шубҳасиз, асарни ўқимасликнинг, қайта – қайта мутолаа қилмасликнинг иложи йўқ.Абдулла Қодирийнинг “ўзбек романчилиги асосчиси” сифатида тан олинишга сабаб бўлган ушбу асар воқеалари тарихимизнинг бир кўриниши, муаллиф таъкидлаганидек, ўзбеклар турмушидан тарихий романдир.

Эй умри азиз. Асарлар 1- китоб

Эзгуликка чоғлан, одамзод. Асарлар 2 китоб

Тийрамоҳ

Атоқли рус шоири ва ёзувчиси, рус адиблари орасидан адабиёт йўналиши бўйича Нобель мукофотининг илк совриндори Иван Бу- нин Россия замини табиатини яхши билган, бу ерда кечадиган йил фасллари ўзгаришларига хос нозик ва нафис жиҳатларни гоятда те- ран ҳис этган, бог-роглар ва дала-даштлар, дарё ва кўллар, ўрмон ва чаманзорлар, қир-адир ва яйловлар, олис йўл ва довонлар тилини ва айниқса, инсон дилини чуқур тушунган ҳамда буларнинг барчасини беҳад қадрлаган атоқли рус адибидир.

Заҳириддин Муҳаммад Бобур Бобурийлар 5-жилд

Ушбу нашр 2016 й. «Захируддин Мухаммад Бобур. Бобурийлар: Библография» (Москва: Шарк адабиёти нашриёти, 2016, 1183 б.) китобининг давоми бўлиб, унда Бобуршох на Бобурийларга оид комусий, илмий-оммабоп, адабий маълумотлар жамланган. Ушбу жилл Бобуршохнинг кўзга кўринган аждодлар ва зурриётларининг хаёти ва ижоди хакида муаян давр, тарихий жараён мобайнида, мазлум жугрофий худудда, турли тиларда босилган комусий маколалар жамланган беш жилддан иборат мажмуанинг давоми бўлиб, унда баён этилаётган турли хил вокеа-ходисалар жараёнида ўзига хосликни кузатиш мумкин.

Заҳириддин Муҳаммад Бобур Бобурийлар 4-жилд

Ушбу нашр 2016 й. «Захируддин Мухаммад Бобур. Бобурийлар: Библография» (Москва: Шарк адабиёти нашриёти, 2016, 1183 б.) китобининг давоми бўлиб, унда Бобуршох на Бобурийларга оид комусий, илмий-оммабоп, адабий маълумотлар жамланган. Ушбу жилл Бобуршохнинг кўзга кўринган аждодлар ва зурриётларининг хаёти ва ижоди хакида муаян давр, тарихий жараён мобайнида, мазлум жугрофий худудда, турли тиларда босилган комусий маколалар жамланган беш жилддан иборат мажмуанинг давоми бўлиб, унда баён этилаётган турли хил вокеа-ходисалар жараёнида ўзига хосликни кузатиш мумкин.

Жараён

«Жараён» осон ўқиладиган роман эмас. Ўқиш мураккаб, тушуниш учун меҳнат қилиш керак. Таҳлил учун эса вақт лозим. Мутолаага киришар экансиз, чалғишингиз ёки диққатсизлигингиз бутун жараённи қайта ўқишга «мажбур қилиши» мумкин. Жумла тузилиши, тасвирлар, ёндашув бошқа қайсидир ёзувчи услубини эслатмайди. Буни адибнинг ўзи «Ёзганларим ғалати», дея изоҳлаган. Эрих Фромм «Жараён»ни энг узун туш, деб таърифлагани бежиз эмас. Чунки Йозеф тўхтаб қолган вақтнинг ҳаракатланиши, яъни жараёнга айланишини узоқ кутади. Ўзининг ҳибсга олиниш сабабини тушуниб етмаган асар қаҳрамони нафақат туш ва ҳуш оралиғида яшайди, балки қаршисидаги саволларга жавобни ҳам ҳаётдан эмас, тушдан излайди... Ниҳоят, топади! Мутолаадан сўнг амин бўласизки, Франц Кафка мураккаб услубга эга ёзувчи сифатида туш ва ҳуш оралиғидаги ягона ҳақиқатни – «Жараён»ни ортиқча бўёқларсиз, адолат тарозисида дунёга келтирган!

Жиноят ва жазо

Ушбу китоб илк бор ўзбек тилида 1977-йилда чоп этилган. Бу даврдаги нашрида айрим сўз ва жумлаларнинг маъноси изоҳланмаган ёки русча сузлар, ёки байналмилал жумлалар орқали берилган эди. Бу ҳолат билан биз таржимонларни ёки ўша давр нашриёти ходимларини камситиш фикридан йироқмиз. Фақат ҳозирги давр китобхонларининг талаб ва илтимосларига асосан асар таржимасига қўшимча иқтибослар киритилди ва асар ҳозирги ўзбек адабий тили қоидалари асосида қайта Таҳрирланди. Сиз ушбу асарни ўқир экансиз, университетнинг ёш талабаси Родион Раскольников огир ва аянчли қашшоқликдан қутулиш, зўр маблаг ва юксак мавқега эга бўлиш, сўнг инсониятнинг олижаноб мақсадлари йўлида хизмат қилишни кўзлаб, фожиавий ҳамда даҳшатли бир назарияни тўқиб чиқаришига, ақл етмайдиган қотиллик қилишига ва шу мудҳиш қотилликдан тугилган беҳад, бепоён уқубатлар, инсон руҳининг ҳайратомуз галаёнлари акс эттишига гувоҳ бўласиз.